Deze samenwerking borduurt voort op een eerdere samenwerking en een gedeelde visie op de voedseltransitie. In het kader van de nieuw opgerichte groothandel hebben de partijen een achtjarige overeenkomst getekend voor de levering van alle versproducten (groenten, vlees, fruit, zuivel) aan meer dan 300 bedrijfsrestaurants van Vitam.
Boerschappen haalt voor de versgroothandel producten rechtstreeks van de boeren/telers vandaan en Vitam koopt deze in. Er wordt geleverd vanuit een korte keten met een biologisch, PlanetProof of ander (top)keurmerk. Daarnaast komen alle producten uit het seizoen en zijn ze zoveel als mogelijk lokaal (Nederland). Een gedeelte komt van regeneratieve telers. Op 1 juni 2025 begint Boerschappen met leveren. De locaties sluiten gefaseerd aan op de directe ketens van Boerschappen. Het doel is om dit binnen drie jaar te realiseren.
Korte keten
Eloïse van Rijswijk is consultant en adviseert bedrijven over de korte keten. De korte keten bestaat uit een aantal lagen, aldus Van Rijswijk in een gesprek met Facto. ‘Je hebt de wil om duurzamer in te kopen en om de CO2-uitstoot te verminderen. Ook is er behoefte aan transparantie. In een korte keten is zichtbaar wat de afkomst is van het voedsel. Vanuit hier kan je weer kiezen tussen telers en boeren en bijvoorbeeld regeneratieve of biologische landbouw. Daarnaast zijn de producten verser, omdat ze rechtstreeks van het land komen en bijvoorbeeld niet eerst ingevroren zijn. Ten slotte heb je het stukje lokale betrokkenheid en maatschappelijke impact.’
Transparantie
Volgens Van Rijswijk, heeft de behoefte aan transparantie van de consumenten te maken met een generatieshift. ‘Jongere mensen zijn er veel meer mee bezig dan de oudere generatie. Mensen zijn meer met eiwittransitie, eerlijk vlees en pesticiden bezig. Er wordt veel bewuster naar gekeken dan vijftien jaar geleden. Als FM’er moet je inspelen op het aanbod. Ik denk dat meer organisaties de stap zullen zetten naar een korte keten, ook nu er meer vraag naar is van de nieuwe generatie. Er wordt van je verwacht dat je gezonde, betere en meer lokale producten aanbiedt die beter voor de wereld zijn.’
Definitie korte keten abstract
Als je de definitie van de korte keten opzoekt, staat er letterlijk: een korte verbinding tussen de boer en de consument. Echter heeft het begrip vaak verschillende definities: ‘Omtrent duurzaamheid en regels daaromheen, is het voor elk bedrijf anders. De een zal meer gaan over CO2-uitstoot en de ander meer over gezondheid. Het is afhankelijk van welke pijlers je als bedrijf hoog in het vaandel hebt zitten. Of hoe je daar dan op inspeelt als FM’er. Het is maar net welke definitie eraan wordt gegeven,’ aldus Van Rijswijk.
Ze geeft een voorbeeld: ‘De korte keten is soms niet lokaal. Met Vitam wordt er bijvoorbeeld gezegd: lokaal noemen wij Nederland. Ik vind bijvoorbeeld de regio of zo dichtbij mogelijk lokaal. Veel FM’ers zullen dezelfde vraag hebben: wat is een korte keten? Is dat alleen weinig schakels, of ook weinig kilometers?’
Ze licht haar voorbeeld verder toe: ‘Boerschappen heeft één centrale distributieplek, omdat hun samenwerking met Vitam naar een landelijke dekking gaat. Hoe kort is iets als je het in Friesland gaat ophalen, het naar Breda brengt en vervolgens weer in Groningen aflevert? Daar heb ik nog wel een vraagteken bij. Wel snap ik dat als je landelijke dekkingen wilt hebben, je hier niet aan ontkomt en dat dat dan een uitdaging blijft.’
Oftewel: een korte keten kan betekenen dat er zo min mogelijk schakels zijn tussen boer en bord, maar het kan ook betekenen dat er zo min mogelijk kilometers zijn gemaakt en dat er een directe connectie is met de regio. Verder stelt Van Rijswijk dat de korte keten alleen werkt als er ondersteuning is van slimme technologie en er sprake is van een sterke samenwerking.
De korte keten werkt alleen als er ondersteuning is van slimme technologie en sterke samenwerking”
Korte keten en duurzaamheid
Van Rijswijk veronderstelt dat de korte keten kan bijdragen aan het thema duurzaamheid, met betrekking tot CSRD. ‘Daarnaast kan het ook helpen om er verder op in te gaan. Plus, als je lokaal gaat inkopen en je ook verdient, heb je meer transparantie en traceerbaarheid. Dan kun je ook echt gaan kijken naar biologische of regeneratieve boeren. Zo eet je de omgeving letterlijk mooi en kun je verdergaan dan alleen je eigen bedrijf verduurzamen. Dan gaat het echt over een stap zetten in de duurzaamheid voor de wereld.’
Goed voorbeeld voor rest Nederland
Ze beschouwt de genomen stap van Boerschappen en Vitam als een goed voorbeeld voor de rest van Nederland. ‘Om te laten zien dat het anders kan. Dat is, denk ik, hetgeen wat we nu nodig hebben. Het is afhankelijk van jouw duurzaamheidseisen als bedrijf, de definitie die jij aan de korte keten geeft. Of dat is met lokale initiatieven dan wel met groothandel, het is afhankelijk van hoe je het zelf inricht.’
