Waar komt ons eten en drinken vandaan? Hoe gaan we om met de verarming van de bodem en de slechte waterkwaliteit? Hoe zorgen we ervoor dat boeren een soepele overstap naar duurzamere landbouw ervaren zodat dit ook meteen loont? Vragen die allemaal leiden naar een van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van eten en drinken: regeneratief.
We zijn anders naar eten en drinken gaan kijken, want we willen de biodiversiteit verhogen”
‘We zijn anders naar eten en drinken gaan kijken, zegt Rob Klinkert, want we willen de biodiversiteit verhogen. Toen je zes jaar geleden over de Afsluitdijk reed, moest je aan het einde van de dijk je autoruiten schoonmaken. Dat hoeft nu niet meer, want de hoeveelheid aan insectensoorten is in tussentijd aanzienlijk verminderd. Helaas een duidelijk teken van hoe de biodiversiteit in Nederland veranderd is.’
Sectorale samenwerking
Rob Klinkert is Senior Portfolio Manager Facility Management bij PwC en voerde gesprekken met MVO Nederland (nu Future Up) om regeneratieve landbouw handen en voeten te geven. Het besef kwam via FMN, waar hij de kartrekker is van de Duurzame Impact Strategie, om met andere partijen de keten ‘van boer naar bord’ te ontsluiten en sectorale samenwerking tot stand te brengen. Samen met Christel Simmelink begon hij op 2 maart 2022 aan dit avontuur.
Van broodje naar groentes bij Van Gelder
Christel Simmelink is als Sustainability Lead bij ISS verantwoordelijk voor duurzaamheid binnen FM op de kantorenlocaties van PwC. Zij heeft de opdracht om regeneratief door te vertalen naar de praktijk. Vanuit, onder andere, de werkgroepen van Future Up en FM Circulair verzamelde ze initiatieven. Eén daarvan was het broodje Amsterdam: geheel gemaakt met ingrediënten van lokale regeneratieve leveranciers.
Het tweede initiatief was een samenwerking met PwC Nederland, andere bedrijfscateraars en AGF-leveranciers Bidfood en Van Gelder. ‘Het leverde eerst wat aarzeling op. Door volume te creëren, werd het interessant en nu gebruiken we na een jaar hard werken regeneratieve groentes van boer Cornelis in het bereiden van onze gerechten.’
Lessons learned
In dit traject kwamen Klinkert en Simmelink diverse zaken tegen. Een belangrijke was de prijs. Simmelink: ‘Bij PwC werken we volgens het Vested-samenwerkingsmodel, maar op andere locaties is de constructie anders. Dan is het goed om te kijken hoe je het passend maakt’. Klinkert vult aan: ‘Als je op gerecht niveau kijkt, heeft een chef-kok meer mogelijkheden. Stel een menu samen met iets minder vlees en meer groenten en je hebt een andere balans.’
Daarnaast zijn subsidieregelingen voor de boer nog niet ingesteld op deze nieuwe ontwikkeling en blijkt het vakje ‘regeneratief’ nog niet te bestaan in de aanvraagformulieren.
Ook is de verwerkingsindustrie van groenten en fruit nog niet ingesteld op regeneratief. Kromme komkommers en wortels belandden bij het afval, omdat machines zijn ingesteld op een perfect product. Daarnaast zijn de relatief kleine hoeveelheden te snijden regeneratief product en het schoonmaken van de lijn ook een uitdaging.
Richtlijnen
Gedurende het traject klonk weerstand uit diverse hoeken. Boeren hebben het lastig en discussies in de keten (‘Alles is toch regeneratief?’) moesten dagelijks beslecht worden. Simmelink en Klinkert geven aan dat deze discussies het proces soms verstoren, maar nemen ze serieus. Voor ‘regeneratief’ bestaat (nog) geen keurmerk. Om helder te zijn over wat regeneratief is, hanteren Simmelink en Klinkert de richtlijnen van Future Up. 'Future Up controleert deze richtlijnen en doen er gedegen onderzoek naar. Daardoor weten wij ook waar we aan toe zijn’.
Volumes moeten gaan draaien
Volume is een woord dat regelmatig terugkeert in het interview. En dat is met een belangrijke reden. Klinkert: ‘Een boer die moet verkopen en we moeten ervoor knokken dat hij/zij de handel kwijtraakt tegen een eerlijke prijs. Als dat lukt, dan gaan de volumes draaien en gaan meer boeren zich aansluiten en regeneratieve producten verbouwen.’
Zien doet geloven
Wat is er nodig om op te schalen? Kennisdeling is cruciaal om te begrijpen hoe je in kunt stappen op een laagdrempelige manier. Voor opdrachtgevers in de keten die duurzame producten willen opnemen in hun bedrijfscatering is er sinds kort de gids “Natuurinclusief inkopen”. Aan de hand van deze gids kun je met je cateraar in gesprek gaan over regeneratief eten en drinken. Als cateraar of consultant is er ook een knop om aan te draaien: help mee in aanbestedingen om regeneratief als dienst aan te bieden. De whitepaper van FM Circulair kan hierbij ondersteund werken.
Klinkert en Simmelink zijn overtuigd van de frase ‘zien doet geloven’. Dus is het volgens hen belangrijk om echt bij de boer te gaan kijken. Alle betrokkenen in de keten van bedrijfscatering meenemen naar de boer, draagt in hun ogen bij aan een beter begrip van de kansen en mogelijkheden die regeneratieve landbouw heeft.
Fragiel, maar focus
Het enthousiasme voor deze nieuwe manier van boeren en daarmee anders eten en drinken is zichtbaar te merken tijdens het interview. En dat enthousiasme is ook hard nodig om te zorgen voor een verankering in de bedrijfsvoering. Nu de keten is aangehaakt (Bidfood en Van Gelder leveren producten van boer Cornelis), is er trots, maar ook terughoudendheid. Simmelink: ‘Het is een mooi feestje dat we gevierd hebben, maar we zijn er nog niet. Er zijn veel meer boeren nodig en een verbreding van het assortiment naar zomergroenten en van eenjarig naar meerjarig.’
Het is een mooi feestje dat we gevierd hebben, maar we zijn er nog niet”
Klinkert vult aan: ‘Het is nu nog wat fragiel, maar we blijven focus houden op de hele keten. Iedereen zal een bijdragen moeten leveren om te komen tot een omslagpunt. Dat duurt nog 10 jaar en dan hoop ik op 5% te zitten van de bedrijven die regeneratief omarmen.’
