Dat roept de vraag op wat dit soort arbeidsmarktdata zegt over de positie van FM. Volgens Gerard de Bruijn, directeur van Humanagement, is het belangrijk om dergelijke overzichten met enige terughoudendheid te lezen. ‘Of het nu gaat om vergrijzing, duurzaamheidsambities of de opkomst van AI en technologie: daar krijgen we allemaal mee te maken. Maar of dat nu betekent dat er voor ons vakgebied, en specifiek de arbeidsmarktontwikkelingen, ineens iets fundamenteels verandert, dat betwijfel ik.’
Banen in opkomst
LinkedIn stelt de lijst samen op basis van groei in vacatures en instroom in functies tussen 2023 en 2025. In de Nederlandse top vijftien staan onder meer energieadviseurs, HSE-adviseurs, duurzaamheidsmanagers en projectmanagement consultants. Functietitels als facility manager of FM-coördinator komen niet voor. Dat zou erop kunnen wijzen dat organisaties bepaalde facilitaire taken explicieter onderbrengen binnen specialistische functies.
Volgens De Bruijn zegt dat niet gelijk alles over de praktijk van het werk. ‘Het kan zijn dat facilitaire werkzaamheden niet meer als FM worden gelabeld, maar bijvoorbeeld onder de noemer integrale bedrijfsvoering vallen. Dat kleurt de data wellicht, maar betekent niet dat het werk of de rol van FM verdwenen is.’
Energie
Op het gebied van energie is de verschuiving richting specialisatie goed zichtbaar. Europese regelgeving zorgt voor strengere eisen rondom monitoring, rapportage en energieprestaties van gebouwen. Daardoor worden energieadviseurs vaker ingezet en verschuift energiebeheer van een voornamelijk technisch beheervraagstuk naar een dossier waarin prestaties meetbaar en aantoonbaar moeten zijn.
Voor FM betekent dit dat energie steeds vaker projectmatig wordt aangepakt en dat samenwerking met gespecialiseerde adviseurs toeneemt. Tegelijkertijd blijft FM verantwoordelijk voor de dagelijkse exploitatie en de samenhang tussen beleid en uitvoering.
Veiligheid en gezondheid
Ook veiligheid en gezondheid ontwikkelen zich in een andere richting. Analyses van de Europese arbeidsveiligheidsorganisatie EU-OSHA laten zien dat digitalisering, monitoring en veranderende werkvormen de organisatie van veiligheid en gezondheid complexer maken. Systemen, sensoren en dataplatforms spelen daarbij een steeds grotere rol. Dat vertaalt zich in de praktijk naar strengere audits en een grotere rol voor HSE-specialisten.
Duurzaamheid
Duurzaamheid is inmiddels een vast onderdeel van het facilitaire werk. Tegelijkertijd ligt de strategische aansturing van duurzaamheid en ESG-doelstellingen steeds vaker bij aparte functies of programma’s. Uit internationale FM-trendrapporten blijkt dat Facility Management in dit krachtenveld vooral verantwoordelijk is voor de uitvoering: huisvesting, energiegebruik, leveranciers en facilitaire dienstverlening.
In de praktijk betekent dit dat facilitaire afdelingen data aanleveren, duurzaamheidsmaatregelen implementeren en prestaties monitoren, terwijl beleidsvorming en rapportage op een ander niveau binnen de organisatie plaatsvinden.
Technologie
Dat technologische functies zoals AI-engineer en Chief Information Security Officer sterk groeien, lijkt op het eerste gezicht ver van Facility Management af te staan. Toch raakt technologie het facilitaire werk direct. Analyses van IFMA en FMJ laten zien dat data en smart building-technologie allerlei onderdelen van FM beïnvloeden, van onderhoud tot ruimtegebruik.
De Bruijn ziet de rol van technologie steeds groter worden, ook voor FM’ers. ‘We hebben met technologische ontwikkelingen eigenlijk op twee vlakken te maken. Enerzijds wat het betekent voor de primaire processen die wij faciliteren, en anderzijds wat het betekent voor ons eigen werk als facilitair professional.’ Veranderingen in werkprocessen leiden tot aanpassing van de huisvesting en faciliteiten, bijvoorbeeld wanneer technologie administratief werk overneemt en daarmee de behoefte aan werkplekken verandert.
Ik vrees dat wij het belang van ons vakgebied niet altijd goed genoeg duidelijk maken.”
Onderwijs
Ook het onderwijs geeft een belangrijk signaal af. In 2025 stopte de Hogeschool Utrecht met de bacheloropleiding Facility Management vanwege structureel lage instroom. Volgens De Bruijn zegt dat niet dat het vak zijn relevantie verliest, maar wel dat die relevantie niet altijd voldoende zichtbaar is. ‘Ik vrees dat wij het belang van ons vakgebied niet altijd goed genoeg duidelijk maken.’
‘Facility Management is daarnaast een heel breed vakgebied’, voegt hij toe. ‘Als je nog niet precies weet wat je wilt, is het een mooie opleiding, omdat je er veel kanten mee op kunt.’ Dat brede karakter kan er volgens hem ook toe leiden dat studenten tegenwoordig sneller kiezen voor opleidingen met een scherper of specialistischer profiel.
Tijdens corona hebben we gezien wat er gebeurt als facilitaire diensten wegvallen: dan staat heel Nederland zo’n beetje stil.”
FM als smeermiddel
De arbeidsmarkt verandert, functies verschuiven en specialismen nemen toe. Volgens De Bruijn betekent dat niet dat FM aan betekenis verliest. Integendeel: het is een volwassen vakgebied geworden dat zich continu blijft ontwikkelen en acteert op het snijvlak van verschillende disciplines. Juist waar strategie en uitvoering samenkomen, blijft FM een verbindende rol spelen.
Los van afzonderlijke thema’s ziet De Bruijn vooral een vakgebied dat stevig verankerd is in organisaties. ‘Tijdens corona hebben we gezien wat er gebeurt als facilitaire diensten wegvallen: dan staat heel Nederland zo’n beetje stil. We zijn echt het smeermiddel binnen organisaties.’
