Een aantal weken geleden was er een hoopvol bericht vanuit Triodos, naar aanleiding van een onderzoeksrapport van Motivaction, namelijk dat er twee kantelpunten binnen handbereik zijn: de energietransitie en de maatschappelijke transitie (zoals vrijwilligerswerk). Voor beiden is dit 22 procent. Die voor grondstoffengebruik blijft nog achter, ongeveer de helft vindt wel dat het grondstoffengebruik in Nederland beperkt moet worden alleen handelt hier nog niet altijd naar (gedrag). Daarnaast houdt het overgrote deel van de Nederlanders de bedrijven meer verantwoordelijk voor de grondstoffentransitie. Kortom voor FM’ers nog werk aan de winkel.
Crisis in slowmotion
Terwijl wij bedrijven al uitdagen om regeneratief te worden en daarmee actief te werken aan het herstel van landschappen, gemeenschappen en grondstoffen. Is helaas het kantelpunt voor de grondstoffentransitie nog ver weg: alleen pioniers nemen actie. Vorige week was ik te gast bij de lancering van de Integrale Circulaire Economie Rapportage vanuit Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) hieruit bleek wel dat de transitie naar de circulaire economie nog te langzaam gaat.
Het doel om in 2030 50% minder primair materiaalgebruik te hebben en in 2050 volledig circulair te zijn raakt steeds verder uit zicht. Redenen die hiervoor worden aangegeven zijn: het grondstoffengebruik daalde in 2020 iets, maar het grondstoffengebruik steeg weer richting 2022, doordat we meer zijn gaan consumeren. Ook is de prijs van virgin materialen zoals ‘nieuw’ plastic is vele malen goedkoper dan gerecycled plastic, waardoor veel recyclers failliet gaan.
PBL-directeur Marko Hekkert noemt het een crisis in slowmotion. Deze crisis verdient meer politieke aandacht in Europa, maar moeten we echt wachten op de politiek? Of kijken we wat binnen onze invloedsfeer ligt van Facility Management.
Facilitaire contractwissels
Ik blijf mij erover verbazen dat er bij iedere facilitaire contractwissel, gemiddeld eens per vier jaar, er heel veel ‘oude’ materialen, automaten, apparaten en machines worden afgedankt en er ‘nieuwe’ voor in de plaats komen. Zo was ik een paar weken geleden te gast bij het gemeentehuis in Ermelo bij de facilitaire afdeling. Zij vertelden me dat ze bij de contractwissel alle sanitaire middelen hebben omgewisseld. Ze vervangen wc-rolhouders, zeepdispensers en handdoekdrogers, terwijl deze vaak nog jarenlang meegaan. Dit geldt ook voor andere apparatuur zoals koffieautomaten en schoonmaakwagens. Zonde van de materialen, de extra kosten en de energie natuurlijk! Dit wordt niet voor niets aangehaald als duurzaamheidsprobleem in de Duurzame Impact Strategie FM van FMN.
Is het kantelpunt al in zicht?
Dus wij als FM’er kunnen een behoorlijke positieve bijdrage leveren aan Circulair Facility Management. Maar is het kantelpunt al in zicht? Ik denk dat er een aantal koplopers zijn die zero-waste gecertificeerd zijn en goed op weg zijn. En ik denk dat Facility Management ten opzichte van anderen bedrijfsonderdelen al ver gevorderd is, maar er is nog geen kantelpunt bereikt.
Hierbij daarom een oproep aan facilitair inkopers: in een aanbesteding of tender daag nieuwe leveranciers uit om uniforme apparaten te leveren, maak afspraken over einde contractduur en de bestemming van de apparaten met als streven om het zo hoogwaardig mogelijk opnieuw inzetten op de r-ladder, namelijk Refuse. Geen nieuwe apparaten!
Hierbij een oproep aan de marktpartijen: maak middelen en apparatuur compatibel onderling. Dus een wc-rolhouder is een wc-rolhouder en maak het verschil op de kwaliteit van de inhoud, bijvoorbeeld de zachtheid van het papier. Een koffieautomaat is een koffieautomaat (uiteraard wel energiezuinig), maar maak het verschil op de smaak van de koffieboon.
En je kunt je altijd aansluiten bij onze FM Circulair community. Hier werken meer als 50 facilitaire organisaties samen aan: De komende 2 jaar werken wij in de keten van ‘FM Circulair’ aan circulair Facility Management, welke wij zullen verankeren in een ondertekend actieplan richting regeneratief FM, waarbij we een social tipping point (25% van de markt) willen bereiken met onze (inkoop)kracht.
Michael van der Meer is strategisch duurzaamheidsconsultant (Innovation & Supply Chain Collaboration) bij Phi Factory. Hij schrijft regelmatig blogs voor Facto.
