Minder file, meer flexibiliteit: De belofte van 'Spitsvrij'

Minder file, meer flexibiliteit: De belofte van 'Spitsvrij'

Volgens Rijkswaterstaat is de filedruk dit jaar met 12 procent toegenomen ten opzichte van 2023, vooral tijdens de spits. Om deze groei aan te pakken, lanceert minister Barry Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) de campagne 'Spitsvrij'. Hiermee wil de overheid automobilisten verleiden buiten de piekuren te rijden. Slaat deze aanpak aan?

Nog nooit was de filedruk zo hoog in Nederland. Filedruk is ook wel de lengte van de file die vermenigvuldigd met hoelang de file duurt. In 2024 ontstond 77 procent van de files tijdens de ochtend- en avondspits. Ongevallen waren de oorzaak voor 10 procent van deze files, wegwerkzaamheden waren de oorzaak voor 6 procent. Vooral op dinsdag en donderdag is en blijft het druk op de weg, met piekmomenten tussen 7:00 en 9:00 uur en 16:30 en 18:00 uur.

In 2025 zal dat niet anders zijn, aangezien er veel grote, noodzakelijke wegwerkzaamheden op de planning staan.

‘Spitsvrij’

Met de nieuwe campagne ‘Spitsvrij’ wil het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat mensen bewust maken van de voordelen van spitsvrij rijden. Spitsvrij rijden is de manier om files te minderen, zien zij. Deze campagne richt zich op bewustwording, aldus minister Madlener: ‘De filedruk kost ons niet alleen tijd en geld, maar zorgt ook voor onveilige situaties. Door bewuster te kiezen op welke tijden we reizen, kunnen we files fors terugdringen.’

Het vraagt om een mentaliteitsverandering, maar de voordelen zijn groot”
— Minister Barry Madlener (Infrastructuur en Waterstaat)

Wie spits mijdt, wint tijd, aldus de campagne. Het zorgt ervoor dat men meer tevreden is en productiever kan zijn. Niet iedereen kan buiten de spits rijden, maar mensen die dit wel kunnen, worden aangemoedigd hun steentje bij te dragen aan het terugdringen van het spitsprobleem. Madlener: ‘Het vraagt om een mentaliteitsverandering, maar de voordelen zijn groot. Samen kunnen we het verschil maken.’

De komende maand is de campagne te zien op televisie, in dagbladen, magazines, via sociale media en op reclameborden.

Twijfels over campagne

Is een campagne alleen genoeg? Critici merken op dat dit onvoldoende is. Zo zegt verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen tegen de Gelderlander dat campagnes wel zinvol kunnen zijn, maar alleen als je er concrete maatregelen aan koppelt. ‘Slechts een bericht uitzenden leidt niet tot gedragsverandering.’ In datzelfde artikel voegt hoogleraar De Waard eraan toe: ‘Madlener zou ook meer kunnen investeren in het openbaar vervoer of de fiets. Maar dat doet hij niet of nauwelijks.’

Of de campagne dus daadwerkelijk verandering brengt, zal nog moeten blijken. Zonder aanpassingen in het reisgedrag van rijdend Nederland, blijft vaststaan in de file een probleem van deze tijd.