Een brede interpretatie van ‘ondernemer’

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Feiten

Stichting NOS houdt twee ondernemingen in stand, de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) en NOS RTV. NPO is de bestuurstak en NOS RTV het omroepbedrijf. Het bestuur van NPO (tevens bestuur van NOS) stelt de jaarplannen voor de diverse radiozenders vast, met een overzicht van de tijdslots voor de diverse genres. De ondernemingsraad meent dat de programmadirecteur een besluit heeft genomen om de uitzendingen van het Radio 1 Journaal tussen 12.00 en 13.00 uur te schrappen. De ondernemingsraad stelt beroep in bij de Ondernemingskamer tegen de stichting NOS.

Ondernemingskamer

De Ondernemingskamer volgt de visie van de ondernemingsraad niet. De rechter meent dat de inbreng van NOS in een jaarplan niet kan worden gezien als een besluit van de programmadirecteur. De Ondernemingskamer erkent wel dat de inbreng van de programmadirecteur van zodanige inhoud kan zijn, dat hij de visie van de ondernemingsraad bij zijn uiteindelijke beslissing betrekt. Als iets losstaat van de programmering van de zender, kan die inbreng als besluit van de omroep worden beschouwd. Anders kan de bestuurder die weg kiezen om het adviesrecht te omzeilen. Bij het afwijzen van dit verzoek van de ondernemingsraad merkt de Ondernemingskamer op dat de OR zich niet heeft gericht tegen de ondernemer die het besluit heeft genomen.

Commentaar

Dit is een opmerkelijke uitspraak. De Ondernemingskamer geeft terloops aan dat het verzoek tegen de verkeerde partij is gericht. Is dit het geval, dan kan de Ondernemingskamer deze zaak niet inhoudelijk behandelen. Stichting NOS wordt niet aangemerkt als de ondernemer die het besluit heeft genomen. De onderneming is de arbeidsorganisatie en de ondernemer de natuurlijke persoon of de rechtspersoon die een of meerdere organisaties in stand houdt. In tegenstelling tot de Ondernemingskamer zijn wij van mening dat in dit geval Stichting NOS de ondernemer is, aangezien het omroepbedrijf geen rechtspersoonlijkheid heeft. Of de Ondernemingskamer heeft dit over het hoofd gezien, of er is sprake van een novum in de rechtspraak. Immers, de Ondernemingskamer legt het begrip ‘ondernemer’ in de zin van WOR breder uit dan voorheen, aangezien ook niet-rechtspersonen aangemerkt worden als ondernemer. Helaas ontbreekt de uitleg van de Ondernemingskamer op dit punt.

Deze uitspraak biedt hoop voor de ondernemingsraden van alle publieke omroepen. Stichting NOS schermt steeds met de woorden ‘politiek primaat’, waardoor de ondernemingsraden geen advies- of instemmingsrecht krijgen. De Ondernemingskamer geeft met deze uitspraak aan dat het wel degelijk mogelijk is dat voorgenomen besluiten niet onder het primaat van de politiek vallen. Dan hebben de ondernemingsraden dus een adviesrecht of instemmingsrecht.