Bij Alliander wisten ze precies wat ze moesten doen toen Nederland ontwaakte onder een dik pak sneeuw. De organisatie heeft een weerprotocol waarin het algemene beleid, de maatregelen en de instructies duidelijk zijn opgesomd. 

"Ook bij extreem weer geldt ons uitgangspunt: 'iedereen veilig thuis'", aldus Heleen Cocu-Wassink, CHRO bij Alliander. "In ons protocol hebben we aan de hand van de kleurcodes van het KNMI actiepunten opgesteld. Bij kleurcode oranje werkt bijvoorbeeld al het kantoorpersoneel vanuit huis. Bij code rood doen onze monteurs alleen hele heftige storingen. Als een klus door code rood niet doorgaat, nemen onze medewerkers daar natuurlijk geen vrije dag voor op. Daar kunnen zij niets aan doen. De veiligheid van onze medewerkers staat voorop."

Het protocol staat op de intranetpagina van Alliander. "Vanaf daar sturen we ook pushberichten, zodat alle medewerkers op de hoogte zijn van het op dat moment geldende beleid", zegt Cocu-Wassink. "Maar vaak zien we dat de leidinggevenden hun team duidelijk op de hoogte houden." 

Veiligheid in het DNA 

Wat Alliander eraan doet om de medewerkers veilig te houden tijdens het winterse weer? "Een veilige werkplek bieden zit sowieso in ons DNA", zegt Cocu-Wassink. "Het werk dat onze monteurs doen kan gevaarlijk zijn – als er iets fout gaat kan er bijvoorbeeld brand ontstaan en het kan ook dodelijk zijn. Veiligheid staat bij ons daarom altijd op nummer 1. Dat geldt tijdens dit winterse weer natuurlijk ook." 

De monteurs dragen beschermende, warme kleding en sommigen hebben in hun busje een kacheltje waar zij zichzelf of hun materialen kunnen opwarmen. "Er zijn zelfs monteurs met een frituurpan in hun bus", zegt de CHRO lachend. "In tegenstelling tot wat je misschien denkt, niet om een lekkere snack voor onderweg te bakken hoor. Het is om materialen mee warm te maken die ze nodig hebben in hun werk." 

Werk neerleggen bij -6 

Bij bouwbedrijf Heijmans zijn ze gewend om te werken onder (extreme) weersomstandigheden, laat woordvoerder Dennis Verschuren weten. Over de huidige situatie zegt hij: "In de cao is vastgelegd dat werknemers het werk mogen neerleggen bij een gevoelstemperatuur onder de -6. Dat is nu nog niet aan de orde. Per project wordt bekeken wat verantwoord is." 

In de winter werken de medewerkers van het bouwbedrijf ook buiten, waardoor werken in de kou een vast onderdeel is van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Bij winterse omstandigheden kunnen door gladheid extra risico's ontstaan, zoals vallen, uitglijden of aanrijdgevaar. Daarom hanteert het bouwbedrijf veiligheidsprotocollen en toolboxen. 

Medewerkers dragen persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) om veilig in de kou te kunnen werken, zoals een thermoshirt, thermobroek, wintersokken, handschoenen, een muts en gevoerde laarzen. Ook worden er vaker en langere pauzes ingelast, zo licht het bouwbedrijf toe in een eerder artikel op SER. Daarvoor bestaan geen vaste regels; de leiding op de bouw bepaalt de maatregelen, omdat die het beste zicht heeft op de specifieke omstandigheden. 

Overleg met leidinggevende 

Gemeente Utrecht heeft geen formeel beleid of protocol voor werken bij extreem weer. Wel geldt nu het advies om thuis te werken als het werk dat mogelijk maakt. De algemeen directeur (gemeentesecretaris) heeft alle medewerkers hierover gemaild en er staat een bericht op het intranet, laat woordvoerder Charlotte van Zutphen weten. Medewerkers die niet vanuit huis kunnen werken, kunnen met hun leidinggevende afstemmen wat te doen als het niet mogelijk of verantwoord is om naar het werk te reizen. 

Bij de gemeente Utrecht is ook een groep medewerkers die buiten werkt, zoals afvalinzamelaars, onderhoudsmedewerkers en boa's. Volgens Van Zutphen wordt voor hen nauwlettend bekeken of het werk op een voldoende veilige manier kan worden uitgevoerd. "Waar nodig vervallen tijdelijk bepaalde werkzaamheden, of wordt het werk aangepast. Dan wordt er bijvoorbeeld minder vuilnis opgehaald."

Medewerkers die door de winterse weersomstandigheden uiteindelijk niet kunnen werken, hoeven hiervoor geen verlofdag op te nemen en worden op reguliere wijze doorbetaald. 

Tips 

• Zorg dat er een protocol is voor werken in winterse omstandigheden. 
• Zorg voor mensen met een buitenberoep voor beschermende (thermo)kleding, meer pauzes en verkorte werktijden als de omstandigheden te zwaar worden. 

Dit artikel verscheen eerder op PWnet