Maar liefst 1 op de 4 werknemers combineert hun werk met de zorg voor een naaste die langdurig ziek is, een beperking heeft of hulpbehoevend is. Deze werknemers met mantelzorgtaken willen graag werken, dat heeft uiteraard een financiële reden, maar biedt ook afleiding en geeft energie.
Dat staat in het inspiratiedocument Werk en Mantelzorg – Samen werkt het! Dit document helpt werkgevers én werknemers om het gesprek over mantelzorg aan te gaan en een plek te geven in het werkende leven.
Vaak gaat de combinatie van werk en mantelzorg goed. Maar uit onderzoek blijkt ook dat werknemers met mantelzorgtaken een lager cijfer geven aan hun werk-privébalans. En bovendien meer gezondheidsklachten hebben dan hun collega's. Ze melden zich zelfs twee keer zo vaak ziek door vermoeidheid of stress.
Langdurig verzuim voor mantelzorgers voorkomen
Verder toont onderzoek aan dat werkgevers hierin het verschil kunnen maken. "Ruimte geven om werk en mantelzorg te combineren hoort gewoon bij goed werkgeverschap," zegt Paul Boselie, Professor Bestuurs- en Organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht.
"Ook om financiële redenen doe je daar als werkgever verstandig aan. De combinatie van werk en mantelzorg kan medewerkers kwetsbaar maken voor uitval. Langdurig ziekteverzuim is een grote kostenpost die je wilt voorkomen. Dat is gemakkelijker dan je denkt. Voor medewerkers is alleen al de erkenning van hun situatie een belangrijke steun in de rug."
Aandacht en begrip voor de zorgsituatie leidt tot loyale en vitale medewerkers. Die bovendien minder vaak overwegen om minder te gaan werken, over te stappen naar een andere werkgever, of zelfs helemaal te stoppen met werken.
Praten over mantelzorg blijkt de grootste uitdaging
Mantelzorgers wachten vaak met het bespreekbaar maken totdat het echt niet meer gaat. Ze zien mantelzorg als privé, lossen het liever zelf op en willen anderen er niet mee belasten. Zo zetten ze vakantiedagen in om zorg te verlenen, terwijl ze deze juist nodig hebben om bij te tanken. Ook 'bezuinigen' zij op andere dingen die energie opleveren, zoals hobby's of afspraken met vrienden en familie. Overbelasting ligt hierdoor op de loer.
Als leidinggevenden zouden weten wat er thuis speelt bij hun medewerkers, zouden ze veel problemen vóór kunnen zijn. Maar 30% van de leidinggevenden is niet op de hoogte van de mantelzorgsituatie en 41% van de mantelzorgers heeft geen afspraken gemaakt op het werk. Terwijl: wanneer de mantelzorger en leidinggevende samen in gesprek gaan en afspraken maken, 80% tot een goede oplossing komt.
10 Tips voor een goede combinatie van werk en mantelzorg
Vroeg of laat kan iedereen te maken krijgen met mantelzorg. Dit ziet er voor iedereen anders uit. Sommige mantelzorgers zijn dagelijks bezig met zorg verlenen, anderen een paar uur per week. Het zo goed mogelijk combineren van werk en mantelzorg is dus ook voor iedereen verschillend. Maar er zijn een aantal dingen die je op de werkplek kunt doen. Als mantelzorger én als werkgever, leidinggevende en/of collega.
Voor werkgevers:
- Zorg dat beleid en regelingen bekend zijn
- Maak mantelzorg tot een vast bespreekpunt tussen leidinggevende en medewerkers
- Maak bekend waar mantelzorgersbuiten de organisatie terecht kunnen voor ondersteuning
Voor leidinggevenden:
- Maak het bespreekbaar. Vraag actief naar de combinatie werk en mantelzorg
- Geef aandacht en begrip, denk mee over oplossingen, op korte en lange termijn
- Leg afspraken vast, evalueer regelmatig, pas aan wanneer nodig
Voor collega's:
- Geef aandacht en toon begrip
- Denk mee over oplossingen
Voor mantelzorgers:
- Maak het op tijd bespreekbaar
- Denk na over wat jou kan helpen, zowel op het werk als bij de zorgtaken
Bron: Werk en Mantelzorg – Samen werkt het!
Meer informatie:
- Arboportaal: Handreiking mantelzorg en werk
- Rijksoverheid: Combineren werk en mantelzorg
- O&P Rijk: Mantelzorg en werk: tips voor leidinggevenden
- Ministerie van VW&S: Mantelzorg en werk
- VU: Onderzoek naar haalbaarheid en ondersteuning bij combineren werk en mantelzorg
