<P>Daarin werd betoogd dat je de crisis echt wel kon zien aankomen: ENRON en andere schandalen dienden ter illustratie hiervan. En achteraf gezien is het zeker zo dat er voldoende signalen waren dat er structuurfouten in het weefsel van onze economie zaten.</P> <P>Maar dat is achteraf. Persoonlijk heb ik jarenlang geroepen dat als je ontslagen werd wegens reorganisaties je moest gaan klagen bij je pensioenfonds dat steeds maar om rendement zat te mekkeren omdat het zijn geld in hedge funds had gestopt. Dat wil niet zeggen dat ik een crisis als deze heb voorzien.</P> <P>En dan las ik deze week een veelgeprezen boek van ene meneer Taleb (Nassim Nicholas Taleb om precies te zin). Zijn betoog is eigenlijk een betoog tegen de manier waarop wij naar onze economie kijken. Die gaat uit van geleidelijkheid en vooral gemiddelden, terwijl wij inmiddels in Extremistan wonen, een land van onverwachte dramatische ontwikkelingen (Zwarte Zwanen), die bovendien alleen achteraf maar te verklaren lijken te zijn. Een land dat met een ander soort kansberekening veel beter te beschrijven is. Zijn betoog is lang, soms flink ingewikkeld en vooral ook boos (er werd niet echt naar hem geluisterd). Zijn boek is een bestselller in financiële kringen.</P> <P>De uitersten waar hij over schrijft zijn de onverwachte gebeurtenissen, die uit het niets lijken te komen en die alleen maar achteraf te verklaren zijn. Zoals deze crisis. Hij betoogt onder andere dat de wereld veel te ingewikkeld is geworden voor voorspellingen en dat het veel beter is om alert te zijn op verborgen gevaren, (waar je uiterst behoudend mee om dient te gaan) en kansen (die je natuurlijk moet grijpen).</P> <P>Ik betrap me regelmatig op een gevoel van verbazing als ik naar het journaal kijk: het ging toch zo goed?<br> Misschien is de belangrijkste les van deze crisis wel dat de wereld inderdaad te groot is om nog voorspellingen te kunnen doen en zekerheden te koesteren. </P>