In de traditionele fabriek van zware materialen vinden ze stemmen vanzelfsprekend. Het geluid dat spontaan naar voren komt: ‘Als ze boven praten, doen ze dat namens ons’. Het lijkt wel of dit moment van de stembus een soort contract is: “Als ze het goed doen weten ze ook dat 400 man achter ze staan.” In ruil voor de stem moet de or het personeel onvoorwaardelijk steunen. De or moet zorgen dat er werk blijft in de plaats waar de fabriek nu staat.
Behoud van werk staat ook voorop bij de kiezers in het hightechbedrijf. Dit bedrijf is ontstaan nadat fabriekswerk naar lagelonenlanden is verhuisd. Nu bestaat het bedrijf uit twee grote delen: Marketing & Sales en Research & Development. Het bedrijf is dus ingekrompen, het werk is heel anders en het gemiddelde opleidingsniveau is veel hoger. Ook in dit bedrijf worden in deze week or-verkiezingen gehouden.
In het traditionele bedrijf begrijpt de achterban goed dat de or water bij de wijn moet doen, alleen al vanwege de Amerikaanse moedermaatschappij. In het hightechbedrijf wordt dat ook begrepen. Een or-lid in de verkiezingscommissie: “Het behoud van werkgelegenheid staat voorop maar dan op een wijze die zo goed mogelijk is voor de medewerkers.” In het traditionele bedrijf noemers de kiezers veel irritaties over punten zoals werkkleding en werktijden. Zulke specifieke zaken worden in het hightechbedrijf niet genoemd, maar problemen worden onder grotere noemers gevat, zoals: er moet iets gebeuren aan de werkdruk.
In de fabriek blijkt dat de ondernemingsraad veel meer vertrouwen geniet dan de directie. Maar de ondernemingsraad en de directie worden allebei verantwoordelijk gehouden voor de situatie. Daartussen wordt geen onderscheid gemaakt. Ook bij de achterban in het hightechbedrijf is dit een lastig punt. De ondernemingsraad heeft daarom bij één van de twee onderdelen extra voorlichting gegeven over de controlerende rol van de ondernemingsraad en de precieze bevoegdheden.
Het recht om te stemmen blijkt nog echt te leven. Dat wordt nog wel eens vergeten omdat het zo moeilijk is om kandidaten te krijgen, waardoor echte verkiezingen vaak overbodig worden.
