Dat zijn voorbeelden van hoe minister Henk Kamp en staatssecretaris Paul de Krom van Sociale Zaken fraude door burgers en ondernemers harder willen aanpakken. De VVD-bewindslieden presenteerden hun aanpak die al was aangekondigd in het regeerakkoord.

Alleen voor de bijstand kan geen uitkeringsstop van vijf jaar worden afgekondigd, omdat dit het laatste vangnet is. De bijstand kan drie maanden worden stopgezet. Kamp en De Krom willen met hun hardere aanpak voorkomen dat mensen denken voordeel te kunnen behalen met fraude. Behalve de boetes moeten de fraudeurs ook het behaalde voordeel terugbetalen. De plannen moeten uiterlijk 1 juli 2012 ingaan.

Om de handhaving eenvoudiger te maken, worden regels en boetes zoveel mogelijk gelijkgetrokken. Er wordt in de aanpak extra nadruk gelegd op recidivisten om te voorkomen dat inspecteurs soms wel acht keer per jaar met dezelfde overtreders bezig zijn. ,,Dat is dweilen met de kraan open”, aldus Kamp.

De boetes voor bedrijven gaan bijvoorbeeld van 8000 euro naar 12.000 euro per illegale werknemer. Bij herhaling wordt de boete verdubbeld en gedreigd met een dwangsom of stillegging. De derde keer dat de ondernemer in de fout gaat, wordt de boete verdriedubbeld en de dwangsom opgelegd of worden activiteiten stilgelegd. De laatste sancties kunnen volgens Kamp zodanig zwaar uitpakken dat ze sluiting van een bedrijf betekenen.

Burgers die frauderen met uitkeringen, moeten het onterecht ontvangen geld terugbetalen en dit bedrag wordt als sanctie verdubbeld. Nu is de boete vaak maar 10 procent van het fraudebedrag of maximaal 5000 euro in geval van de kinderopvangtoeslag. Bij herhaling heeft de fraudeur vijf jaar geen recht meer op de uitkering.

Kamp en De Krom wijzen erop dat frauderende bedrijven nu oneerlijke concurrentie vormen voor goedwillende ondernemers. Misbruik van uitkeringen ondermijnt volgens hen het draagvlak bij anderen om nog premies te betalen voor de sociale zekerheid.